Salvage, Clean, Rebuilt Title Nə Deməkdir? — Tam İzah
ABŞ hərraclarında (Copart, IAAI) qarşılaşdığınız Salvage, Clean, Rebuilt və Junk title növləri nə deməkdir, hansı avtomobili seçmək daha təhlükəsizdir — bələdçi.
Amerika hərraclarından avtomobil seçərkən qarşınıza çıxan ən vacib termin "title" (mülkiyyət sənədinin statusu) növüdür. Bu status avtomobilin keçmişini, zədə dərəcəsini və gələcəkdə yenidən qeydiyyatdan keçə bilmə imkanını göstərir. Copart və IAAI-də hər lotun səhifəsində bu status açıq yazılır — nə demək olduğunu bilmək düzgün seçim üçün vacibdir.
Clean Title
Clean Title — heç bir ciddi qəza və ya sığorta iddiası olmayan, "təmiz" statuslu avtomobildir. Bu title-lı maşınlar adətən sığorta şirkəti tərəfindən deyil, birbaşa dilerlər, banklar (kredit borcu üçün geri alınmış — "repossessed") və ya donor proqramları vasitəsilə hərraca çıxır. Qiyməti digər kateqoriyalardan yüksəkdir, çünki heç bir əvvəlki hadisə qeydə alınmayıb.
Salvage Title
Salvage Title — sığorta şirkəti avtomobili "iqtisadi cəhətdən bərpası mənasız" (total loss) elan edəndə verilən statusdur. Bu, mütləq maşının işə yaramaz olduğu demək deyil — bəzən yalnız təkərxana zədəsi və ya oğurlanıb sonra tapılan (theft recovery) avtomobil də bu kateqoriyaya düşür. Əsas səbəb: təmir dəyəri avtomobilin bazar dəyərinin müəyyən faizini (adətən 70-75%) keçəndə sığorta şirkəti üçün təmir yox, "silinmə" daha sərfəli olur. Salvage title-lı avtomobil, mövcud statusda, yol hərəkətinə buraxılmır — əvvəlcə bərpa olunmalı və yenidən yoxlamadan keçməlidir.
Rebuilt (Reconstructed) Title
Salvage statuslu avtomobil təmir olunub, müvafiq ştatın tələb etdiyi texniki yoxlamadan (adətən struktur bütövlüyü + VIN uyğunluğu) keçəndə Rebuilt Title verilir. Bu, avtomobilin artıq yol hərəkəti üçün rəsmi icazəli olduğunu göstərir. Azərbaycana idxal zamanı Rebuilt title-lı avtomobillər Salvage-dən fərqli olaraq bərpa mərhələsini keçmiş sayılır, amma alıcı hər zaman satıcıdan təmirin keyfiyyəti barədə əlavə sənəd (şəkillər, təmir qəbzləri) tələb edə bilər.
Junk / Parts Only Title
Bu status avtomobilin artıq heç vaxt yenidən qeydiyyatdan keçə bilməyəcəyini göstərir — yalnız ehtiyat hissə və ya metal qırıntısı kimi satışa çıxarılır. Bu kateqoriyalı lotu tam avtomobil kimi idxal etmək məqsədilə almaq tövsiyə edilmir.
Flood Title
Su altında qalmış (daşqın, sel) avtomobillərə verilən ayrıca statusdur. Elektron sistemlərə (ECU, sensor, elektrik naqilləri) gizli zərər riski yüksək olduğu üçün ən ehtiyatlı yanaşılmalı kateqoriyadır — hətta xarici görünüşdə heç bir problem olmasa belə.
Hansı Title-ı Seçmək Lazımdır?
Seçim büdcə və məqsəddən asılıdır:
- Büdcə məhdud, öz təmir imkanınız varsa — Salvage title kəskin ucuz qiymətə imkan verir.
- Sürətli, minimal əlavə iş istəyirsinizsə — Clean və ya artıq Rebuilt edilmiş lotlara üstünlük verin.
- Flood title-dan hər zaman uzaq durun, xüsusilə elektrikli/hibrid modellərdə.
Hər lotun səhifəsində zədə təsviri, şəkillər və (mövcud olduqda) VIN məlumatı ilə birlikdə title statusunu diqqətlə yoxlayın. VIN kodunu daxil edərək əlavə texniki məlumat üçün VIN Yoxlama alətimizdən istifadə edə bilərsiniz.